سيد علاء الدين محمد گلستانه
19
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
مصرى مىدانست . « 1 » مرحوم مهدوى ، همچنين در كتاب مزارات اصفهان ، در توصيف مقبرهء خواجه مير حسن مىنويسد : در سمت شمال كوچهء مسجد مصرى ، از متفرّعات محلّهء طوقچى ، آثار قبرستان خرابهاى است و در اتاقى نيمهخراب ، قبرى است كه به صورت سكّوى بزرگى مىباشد و نام مدفونِ در آن به نام حسن بن ابى عدنان ، از بزرگان دانشمندان و عرفاى قرن هشتم بوده و در شب پنجشنبه دهم رمضان المبارك سال 788 ق ، وفات يافته است . برخى از نويسندگان ، قبر مرحوم علاء الدين محمّد گلستانه ، متوفّا به سال 1100 ق ، را نيز در همين محل مىدانند . « 2 » آثار گلستانه ، بيشتر عمر علمىاش را در تفسير آيات الهى و شرح سخنان لمات معصومان عليهم السلام صرف نموده و همهء آثار وى ، در اين دو موضوع است . روش وى در نگارش آثار ، شيوهء خطابى است و تعداد قابل توجّهى از آثارش به فارسى نگاشته شده است تا عموم مردم بتوانند از آنها استفاده نمايند . از ميان آثار وى ، كتاب منهج اليقين و روضة العرفا و اربعين حديث ، به صورت چاپ سنگى منتشر شده و نسخ خطّى ساير آثارش در كتابخانهها نگهدارى مىشوند . عناوين آثارش - كه نگارنده به آنها دست يافته و شايد تعداد آنها بيش از اين باشد - به شرح زير است : 1 . حدائق الحقائق فى شرح كلمات كلام اللَّه الناطق ( شرح نهج البلاغة ) ، به عربى . مهمترين و مفصّلترين اثر گلستانه ، اين كتاب است . گلستانه ، مدّت مديدى از عمر خود را صرف تدريس و شرح نهج البلاغة نموده است كه حاصل آن ، تأليف چهار اثر در بارهء نهج البلاغة است كه حدائق الحقائق ، مفصّلترين آنهاست . او در اين شرح ، بسيارى از حوادث تاريخى و روايات مربوط به مطالب كتاب را نقل نموده و لغات را شرح كرده و بعضى مشكلات را در حواشى ، توضيح داده است . سه جلد از اين شرح ، تأليف شده است : جلد اوّل به سال 1074 ق ، جلد دوم به سال 1080 ق ، و جلد سوم - كه تا خطبهء چهاردهم را شامل مىشود - ، در روز جمعه 24 رجب 1082 ، به پايان رسيده است .
--> ( 1 ) . رجال اصفهان يا تذكرة القبور ، ص 132 . ( 2 ) . مزارات اصفهان ، ص 182 .